TransPort Literacki 29 z marszałkowskim wsparciem

65 artystek i artystów z 9 krajów z Europy i Azji, 33 czytania w ramach 12 głównych wydarzeń, 3 wieczorne koncerty, debaty oraz rozmowy i finał z wręczeniem festiwalowych nagród, a także 260 godzin zajęć prowadzonych przez 42 osoby w 30 pracowniach warsztatowych, szkoleniowych i edukacyjnych z udziałem 350 uczestniczek oraz uczestników zakwalifikowanych spośród blisko 600 zgłoszeń – tak w pigułce prezentuje się 29. edycja TransPortu Literackiego, najstarszego metrykalnie, ale wciąż najmłodszego duchem festiwalu literackiego w Polsce, który pod hasłem „Przyszłość literatury”, odbędzie się między 6 a 9 czerwca w Kołobrzegu. Umowę przyznającą dofinansowanie, 50 tys. zł Regionalnemu Centrum Kultury w Kołobrzegu, podpisała 3 czerwca br. wicemarszałkini województwa Anna Bańkowska.   

podczas festiwalu wystąpi jedna z najbardziej rozpoznawalnych na świecie poetek feministycznych – Hiromi ITŌ z Japonii, której pierwszy w Polsce wybór wierszy „Killing Kanoko” w przekładzie Anny Zalewskiej trafi do księgarń 10 czerwca. Festiwalowa publiczność będzie miała okazję poznać twórczość ostatniej siódemki autorek i autorów z „Nowego europejskiego kanonu literackiego”. Do tego grona należą: pisarka dla dzieci Rūta BRIEDE (Łotwa), poetki Doireann NÍ GHRÍOFA (Irlandia) i Ieva TOLEIKYTĖ (Litwa), poeta Dimityr KENAROW (Bułgaria), prozaiczki Rumena BUŽAROVSKA (Macedonia) i Lisa KRÄNZLER (Niemcy) oraz prozaik Bjørn RASMUSSEN (Dania).

Oficjalną część festiwalu otworzy esejem o przyszłości literatury Inga IWASIÓW, która w premierowym cyklu „TransNowa Książka”, zaprezentuje także „Widoki z okna w podróży służbowej”. Towarzyszyć jej będzie Joanna ROSZAK z kompendium wiedzy na temat związków literatury z filmami i serialami – „Poezja w odcinkach. Wiersze w czasach Netflixa”. Rozmowę z autorkami poprowadzi Justyna SOBOLEWSKA. Kolejnego dnia w tym samym cyklu poznamy książki, które skupiają się m.in. na tematyce ról kobiet w dzisiejszym społeczeństwie – „Wybór stand-upów” Justyny BARGIELSKIEJ, „trule” Joanny MUELLER i „Kryptodom” Katarzyny SZAULIŃSKIEJ.

Literackie wydarzenia pierwszego i drugiego dnia na scenie Regionalnego Centrum Kultury rozpoczną czytania „Nowych poetyckich i prozatorskich głosów z Polski”. Wystąpią laureatki i laureaci ubiegłorocznego Połowu: Karol BRZOZOWSKI, Magdalena GENOW, Aleksandra GÓRECKA, Julia JANKOWSKA, Aleksandra KASPRZAK, Małgorzata KOŚLA, Edyta OŁDAK, Kamil PLICH, Maciej WNUK, Łukasz WOŹNIAK. Debiutanckie książki, będące efektem Pracowni, zaprezentują: Agata DYCZKO („Żukowo”), Jakub GRABIAK („Pomyśl ciało jako czółno, które płonie”), Ola LEWANDOWSKA („jesteśmy pierwszą ciemnością tego lata”), Joanna ŁĘPICKA („Zeszyt ćwiczeń”).

Powróci także „Muzyka słowa” z czytaniami z premierowych książek: Romana HONETA („pamięć niczyja, ciało moje”), Grzegorza KWIATKOWSKIEGO („Zagadka”), Przemysława OWCZARKA („Katawotra”), Julii SZYCHOWIAK („Do środka”), Grzegorza WRÓBLEWSKIEGO („Ra”). Autorką muzycznej oprawy wszystkich czytań będzie w tym roku Malina MIDERA – najmłodsza w tej roli w historii festiwalu artystka, która dodatkowo wystąpi na finał imprezy jako liderka MIDI 4 z wydaną właśnie płytą „Cats, Dogs and Dwarfs”. Dzień wcześniej usłyszymy PIN PARK, a koncerty zainauguruje kolejny nowy muzyczny głos z Polski – urodzony w 2003 roku Tymek PAPIOR.

Występy muzyczne, a także prowadzone przez Antonię TOSIEK i Jakuba PSZONIAKA wieczorne rozmowy wokół premierowych książek, debata „Przyszłość literatury” z udziałem m.in. Jerzego JARNIEWICZA i Beata STASIŃSKIEJ, nagrody: „Koło brzegu poezji i prozy 2024” za najlepsze festiwalowe czytanie (ufundowanej przez Coffeedesk i przyznawanej przez kołobrzeską młodzież) oraz „Książka z Biura 2024” dla TransPortowej nowości (nagroda od publiczności i czytelników Legimi), prezentacja stypendium twórczego Fundacji Krajowego Depozytu Książkowego na pracę nad debiutancką książką.

Pracownie dla piszących, zajmujących się dramatem i przekładem, branżowe spotkania bibliotekarzy, księgarzy, nauczycieli i zajęcia dla młodzieży z kołobrzeskich szkół odbywać się będą w Blue&Green Baltic Hotel.

Organizowany od połowy lat dziewięćdziesiątych festiwal przyczynił się do zmiany postrzegania literatury. Wypromował grono autorów i autorek, którzy dzisiaj należą do najczęściej nagradzanych. Eksperymenty z formą prezentacji książek, łamiące stereotypowe wyobrażenie o spotkaniach autorskich, stały się inspiracją dla organizatorów wielu wydarzeń literackich. To tutaj wymyślona i wręczana była Wrocławska Nagroda Poetycka Silesius. Biuro Literackie zainicjowano też starania Kołobrzegu o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Na przekór przywiązaniu do zasad marketingowych impreza zmienia nazwy oraz miejsca wydarzeń i wkrótce rozpocznie czwartą dekadę działalności.

Motywem przewodnim 29. edycji jest „Przyszłość literatury” – taki tytuł nosi debata, która została zainicjowana w styczniu w Magazynie Literackim biBLioteka. W cyklu tekstów eksperci starają się przybliżyć przyszłość, która czeka osoby tworzące, animujące oraz czytające literaturę. Zamiast spoglądać wstecz, obchodzący wkrótce trzydziestolecie (inauguracja działań we wrześniu) festiwal wybiega w przyszłość, zadając pytania: co dalej z literaturą piękną, jaka będzie rola twórców i twórczyń literatury, jaka jest przyszłość uczelni kształcących osoby zajmujące się literaturą, a także jak sztuczna inteligencja wpłynie na przyszłość literatury.

Organizatorem festiwalu jest Biuro Literackie, a większość wydarzeń odbędzie się w Regionalnym Centrum Kultury w Kołobrzegu.

Program festiwalu dostępny jest na stronie biuroliterackie.pl w zakładce „festiwal”. Wstęp na główne wydarzenia jest wolny.