„Prywatna sprawa autora” a publiczne pieniądze. Śladem publikacji.

W artykule pt. Konkurs Starostwa na publikacje historyczne. Tyle, że te publikacje już właściwie są poruszyliśmy temat konkursu, który ogłosił Zarząd Powiatu. Przypomnijmy, że dotyczy on głównie wydania książek o tematyce historycznej. Książek, które są już dawno co najmniej opracowane. Otrzymaliśmy od Starostwa szereg informacji, z których poza zawiłościami proceduralnymi wynika jednoznacznie, że ten konkurs, wbrew twierdzeniu rzeczniczki prasowej, różni się od innych. Choćby dotowaniem w stu procentach. 

Niemniej po kolei.

„Procedura ogłoszenia konkursu na zadanie zgłoszone w dniu 26 września 2018 roku przez Fundację Historia Kołobrzegu – Pamięć i Tożsamość Miasta nie różni się niczym od konkursów ogłaszanych na realizację zadań przez pozostałe organizacje pozarządowe (jako przykład przesyłam w załączeniu uchwałę nr 15/2018 Zarządu Powiatu w Kołobrzegu z dnia 20 grudnia 2018 roku w sprawie ogłoszenia otwartego konkursu ofert na realizację zadań publicznych w 2019 roku). Zawsze mamy do czynienia z konkretną propozycją organizacji pozarządowej, odnoszącą się do konkretnych zadań publicznych powiatu i stanowi to wyznacznik do złożenia przez Zarząd Powiatu w projekcie budżetu na kolejny rok, propozycji wydatkowania środków finansowych na współpracę z organizacjami pozarządowymi”

-informuje rzecznik Marlena Wachowska.  Link do uchwały tutaj:  15_ogłoszenie otwartego konkursu ofert_2019r.-. W informacji od rzecznik czytamy dalej:

„Zgodnie z uchwałą nr XIX/134/2016 Rady Powiatu w Kołobrzegu z dnia 4 lipca 2016 r. w sprawie trybu prac nad projektem uchwały budżetowej, do 30 września 2018 roku wnioski do budżetu składali radni Rady Powiatu, organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego na terenie powiatu oraz mieszkańcy. Taki wniosek w dniu 26 września 2018 roku złożyła Fundacja Historia Kołobrzegu – Pamięć i Tożsamość Miasta na realizację zadania z zakresu kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego na wydanie książki oraz czasopisma. Rada Powiatu w dniu 20 grudnia 2018 roku uchwałą nr II/8/2018 dokonała uchwalenia budżetu powiatu na rok 2019 wraz z przyjęciem limitów na poszczególne zadania publiczne.  Zarząd Powiatu na posiedzeniu w dniu 18 stycznia 2019 roku po uchwaleniu budżetu przez Radę Powiatu oraz w oparciu o uchwałę nr XLII/324/2018 (z późn. zmianami) z dnia 11 października 2018 roku w sprawie rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami na rok 2019 i ustawę z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym, przeanalizował wnioski złożone do budżetu powiatu kołobrzeskiego na rok 2019 i podjął decyzję dotyczącą podziału środków na dofinansowanie poszczególnych wydarzeń kulturalnych, sportowych oraz konkursów, przyznając organizacjom pozarządowym środki na poszczególne zadania. Zgodnie z obowiązującym prawem powierzenie lub wsparcie realizacji zadań publicznych przez organizacje pozarządowe może odbywać się na podstawie art. 11 lub art. 19 a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i wolontariacie oraz uchwały nr XLV/288/2014 Rady Powiatu w Kołobrzegu z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia warunków i trybu finansowania rozwoju sportu przez powiat kołobrzeski. W związku z przyznaniem przez Zarząd Powiatu w dniu 18 stycznia 2019 roku środków na wsparcie zadania publicznego zawartego we wniosku Fundacji Historia Kołobrzegu – Pamięć i Tożsamość Miasta z dnia 26 września 2018 roku, Zarząd postanowił o ogłoszeniu otwartego konkursu ofert, zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Taki konkurs został ogłoszony w dniu 13 marca 2019 roku. Taki tryb pozwala również innym organizacjom pozarządowym na złożenie swoich ofert.  Jednocześnie informuję, że otwarte konkursy ofert ogłaszane są na podstawie wpływających do budżetu wniosków i zgodnie z zapotrzebowaniem składanym przez organizacje pozarządowe. Co do podanych w artykule nieprawdziwych informacji o rzekomym „odwołaniu” uchwały w dniu dzisiejszym, informuję, że uchwała został podjęta zgodnie z prawem, w oparciu o obowiązujące przepisy i procedurę budżetową”.

Odpowiedź ta nasunęła szereg dodatkowych pytań. Poprosiliśmy o doprecyzowanie. Po pierwsze: jeśli – jak rzecznik mówi, niczym się ten konkurs nie różni od innych – to inne organizacje, które składały swoje wnioski, również powinny otrzymać środki w ramach takich samych konkursów. W wyszczególnieniu, ile wniosków różnych organizacji zostało złożonych do budżetu w terminie do 30 września oraz ile konkursów zorganizował Zarząd Powiatu na realizację tych właśnie zadań zgłoszonych przez te organizacje i zaplanowanych w budżecie rzecznik Marlena Wachowska odpowiedziała:

W trybie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i wolontariacie wnioski do budżetu powiatu kołobrzeskiego do 30 września 2018 roku złożyły:
• Stowarzyszenie Użytkowników Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej oraz Ich Rodzin i Przyjaciół „FENIKS”,
• Stowarzyszenie Amazonek w Kołobrzegu,
• Kołobrzeskie Stowarzyszenie Otolaryngologiczne,
• Fundacja „Bezpieczny Powiat”,
• Polski Czerwony Krzyż Zachodniopomorski Oddział Okręgowy Oddział Rejonowy w Kołobrzegu,
• Stowarzyszenie „Victoria”,
• Fundacja Historia Kołobrzegu Pamięć i Tożsamość Miasta – dwa wnioski. W oparciu o wszystkie powyższe wnioski zostały ogłoszone otwarte konkursy ofert. Zarząd Powiatu zaakceptował do realizacji wszystkie wnioski ww. organizacji pozarządowych. W związku z powyższym Zarząd ogłosił dwa otwarte konkursy ofert na realizację łącznie ośmiu zadań publicznych.”

W załączniku otrzymaliśmy uchwałę w sprawie ogłoszenia konkursu na powyższe zadania. Przyjrzeliśmy się jej dokładnie. Na 6 zadań łącznie – z zakresu ochrony i promocji zdrowia, a także bezpieczeństwa publicznego – przeznaczona została łączna kwota zaledwie 76,800zł. Zaznaczyć warto, że są ujęte tutaj i rehabilitacja osób z chorobami nowotworowymi, prowadzenie działań w Hospicjum czy programy edukacyjne w zakresie pomocy przedmedycznej. A przypomnijmy, że na samą publikację dwóch książek historycznych kwota konkursu opiewa na 22,5 tysiąca złotych. Co ciekawsze, przy uchwale dotyczącej realizacji  zadań z ochrony zdrowia są dwie istotne uwagi:

„Ostateczna kwota może ulec zmianie”

oraz

„Kwota dotacji nie może przekroczyć 90% kosztów zadania” – co jest równoznaczne z posiadaniem tzw. wkładu własnego.


Tych ograniczeń nie ma przy uchwale dotyczącej konkursu na publikacje historyczne. 

Rzecznik Marlena Wachowska informuje dalej:

Fundacja Historia Kołobrzegu – Pamięć i Tożsamość Miasta w dniu 26 września 2018 roku złożyła dwa wnioski na realizację zadania z zakresu kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego w zakresie:
• „Wydanie książki pt. „Historia Kołobrzegu w latach 1945-2015” – praca omawiająca szczegółowo dzieje miasta nad Parsętą, ale związane z historią polską, dość słabo omówioną. Książka trafi bezpłatnie do mieszkańców i bibliotek szkolnych”.
• „Wydanie czasopisma pt. „Rocznik Kołobrzeski” – praca z artykułami historycznymi omawiającymi wydarzenia i badania naukowe dotyczące dziejów miasta i Powiatu Kołobrzeskiego, popularyzująca historię Kołobrzegu.”
W dniu 11 grudnia 2018 roku Zarząd Fundacji zwrócił się pismem o zmianę pozycji budżetowej z „wydania czasopisma pt. „Rocznik Kołobrzeski” na nową pozycję związaną z publikacją książki pt. „Reduta Polska a fortyfikacje Twierdzy Kołobrzeg podczas oblężenia w 1807 roku”. Mając na uwadze, że realizacja ww. zadania jest zgodna z art. 1 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, Wydział Edukacji i Kultury pozytywnie zaopiniował wniosek, a Zarząd Powiatu na posiedzeniu w dniu 14 grudnia 2018 roku pozytywnie rozpatrzył wniosek Fundacji.

Jest to o tyle ciekawe, że najwyraźniej „Rocznik Kołobrzeski” był planowany w takiej samej kwocie finansowej co zgłoszona nowa pozycja, skoro Zarząd „pozytywnie rozpatrzył wniosek Fundacji”. Niemniej rzecznik informuje dalej:

Zarząd Powiatu nie robił rozeznania rynku, ponieważ nie jest to tryb zamówienia publicznego. Natomiast dotychczasowe publikacje, cieszyły się ogromnym zainteresowaniem i to nie tylko wśród mieszkańców naszego powiatu. Korelują one również z działalnością naszej placówki, jaką jest Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, które prowadzi szeroko rozumianą działalność historyczną, nie tylko o charakterze militarnym. W piwnicach znajduje się m.in. Muzeum Miasta Kołobrzeg. Ponadto zadania z zakresu kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego zostały określone jako jedne z priorytetowych w uchwale nr XLII/324/2018 (z późn. zmianami) z dnia 11 października 2018 roku w sprawie rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami na rok 2019. Są to zadania organizowane wspólnie z tymi organizacjami, a nasz program podlega co roku konsultacjom społecznym. Wysokość środków publicznych przeznaczonych na realizację ww. zadania, określona w uchwale nr 55/2019 Zarządu Powiatu w Kołobrzegu z dnia 13 marca 2019 r. w sprawie ogłoszenia otwartego konkursu ofert na realizację zadań publicznych w 2019 r., wynika z wniosków organizacji pozarządowych, uchwały nr II/8/2018 Rady Powiatu w Kołobrzegu z dnia 20 grudnia 2018 r. w sprawie uchwalenia budżetu Powiatu Kołobrzeskiego na rok 2019 oraz z decyzji Zarządu Powiatu z dnia 18 stycznia 2019 roku”.

Decydującym o szczególnym charakterze konkursu na publikację książek była informacja podawana publicznie o tym – w październiku i listopadzie ubiegłego roku – że te publikacje są praktycznie gotowe. Jak się jednak okazuje, Zarząd Powiatu nie był tym zainteresowany, gdyż…

„Dla Zarządu Powiatu punktem wyjścia był wniosek złożony we wrześniu 2018 roku- na wydanie publikacji. W tym przypadku, przy ogłaszaniu konkursu w marcu 2019 roku, nie miało znaczenia czy już rozpoczęły się prace związane z przygotowaniem publikacji, ponieważ jest to prywatna sprawa autora, w jaki sposób zaplanuje sobie proces twórczy. Konkurs został ogłoszony na opracowanie i wydanie książki, a nie na jej napisanie”.

Rzecznik w ostatnim zdaniu informuje ponadto:

Ponadto pragnę Pani Redaktor podziękować, gdyż odpowiadając na kolejne szczegółowe pytania, wychwyciliśmy błąd pracownika Starostwa Powiatowego, który przygotowywał projekt ogłoszenia o otwartym konkursie ofert i wprowadził w §1 rozdział I nieprawidłową nazwę zadania, opierając się na innym wniosku. W dniu dzisiejszym Zarząd Powiatu na posiedzeniu zmienił treść nazwy zadania 1.1 w ogłoszeniu o otwartym konkursie ofert na realizację zadań publicznych w 2019 r., który został ogłoszony w dniu 13 marca 2019 r. (w załączeniu przesyłam uchwałę Zarządu nr 56/2019).

W myśl tej uchwały, konkurs jest aktualny i dokładnie na to, na co wnioskowała Fundacja Historia Kołobrzegu. Czyli na: „opracowanie i wydanie, w formie książkowej, publikacji przedstawiającej w sposób kompleksowy wybrane zagadnienia historii Kołobrzegu po roku 1945 do czasów współczesnych” oraz na: „opracowanie i wydanie w formie książkowej publikacji na temat fortyfikacji Twierdzy Kołobrzeg na początku XIX wieku”.  Konkurs trwa do 9 kwietnia. Kwota 22,5 tysiąca nie uległa zmianie. Wykaz uchwał do wglądu: tutaj

Komentarz: 

Trudno w tym przypadku mówić o takich samych zasadach konkursowych – bo dlaczego jedni mają do 90% wnioskowanej kwoty, a drugi konkurs ich nie ma? Trudno również nie oprzeć się wrażeniu, że jest to konkurs, w którym może wystartować każdy, pod warunkiem, że ma: organizację pozarządową, gotowe publikacje, ścisłą tematykę i zdąży skrajnie historyczne publikacje opracować w krótkim czasie (bo przecież Zarządu nie interesuje proces twórczy), w dodatku bez interesowania się wysokością środków. Czy równie dobrze można było wnioskować o na przykład 500 tysięcy?  A inne organizacje? Ich wina, że żądały tak mało na swoje zadania? I nie jestem „wdzięczna” Pani rzecznik, że dziękuje mi za uważne śledzenie uchwał Zarządu Powiatu. Z jakim „innym” wnioskiem pomyliła się osoba pisząca uchwałę, wolałam już nie wnikać.

Zasadniczo po całej tej sprawie  nie mam właściwie zastrzeżeń do beneficjenta. Już Budka Suflera przecież śpiewała: „srebrników garść przekonała nas,  że kiedy dają to brać, każdy głupi to wie”. Zawsze największe zastrzeżenia są do osób lub jednostek, które  nie liczą się z opinią społeczną. A to są przecież publiczne pieniądze i jak każdy obywatel mam prawo mieć zastrzeżenia do ich wydatkowania. Kwota wydanych środków na ochronę zdrowia a kwota na publikacje historyczne jest co najmniej budząca zastrzeżenia, i ich rozsądne wydatkowanie Zarząd przede wszystkim powinien mieć na uwadze. I nie pomogą proceduralne wyjaśnienia. Żaden konkurs nie może tak jednoznacznie wskazywać na jedną osobę, jednego autora, niezależnie od jego procesu twórczego. Z zasady powinien umożliwiać udział innych osób. W dodatku każdy konkurs powinien mieć jakieś ramy przyzwoitości moralnej- tu ich całkowicie zabrakło. Moim oczywiście zdaniem.

Żaneta Czerwińska